|
Nje gojedhene e vjeter
thote se dikur ky fshat ishte i mbuluar nga
uji, i cili duke u pakesuar la pas
lym e balte qe ndikoj ne rritjen e
kallamit te eger ose kallamit ,
bime kjo qe i dha ketij vendi
emrin Kallmet.
Kallmeti eshte nje vendbanim i lashte.
Gjetjet arkeologjike ne te gjithe
shtrirjen e fshatit tregojne se ketu
eshte banuar qe nga periudha e
gurit te ri e deri ne
antikitetin e vone . Edhe pas pushtimit romak
popullsia vazhdoj te banoje ketu dhe krijoj
kulturen e saj te veçante.
Foto e varrezes
Kete e deshmon varreza mesjetare e gjetur tek
ullishta e Gjek Simonit (shekulli 6-8 e.s.).
Vazhdimesia e jetes se ketyre banoreve ne
Kallmet nuk u nderpre, ata krijuan kulturen e tyre,
kristalizuan tiparet dalluese duke e bere kete
fshat nje njesi etnografike te veçante ne rrethin e
Lezhes. Dalluese eshte veçanarisht veshja e grave
dhe e vajzave me rroba krejt te bardha (vazhduese e
veshjes Ilire).
Kallmetasit jane bujq dhe
vreshtare te mire , ata krijuan varietetin e
rrushit kallmet, fasulen me emrin
kallmet dhe ullirin kokerr madh qe
permendet ne literaturen shkencore bujqesore.
Ne Kallmet jane ngritur monumente
te kultures si Kisha e Eufemise e
shekullit 13-te.Kisha e Eufemise eshte
vend i shenjte ku vine besimtare nga
gjithe Lezha dhe me larg çdo te premte apo
feste fetare. Gjithashtu Kisha Eufemia eshte
vleresuar nga Keshilli i Qarkut Lezhe si monument i
rendesise se vecante.
Nje monument i kohes tone eshte zbukurimi i
brendshem i kishes se Shenkollit.
Ne Kallmet linden dhe punuan njerez te shquar si
Frang Bardhi, Dod Koleci, Prend Suli, Luigj Bumçi
etj.
 |
 |
| Frang Bardhi |
Luigj
Bumçi |
Ne vitin 1671 Kallmeti kishte 35 shtepi (katolike)
me 350 fryme. Disa familje u larguan dhe u vendosen
ne fshatin e sotem Kallmet te Tiranes te cilet jane
te besimit islam. Kallmeti perbehet nga keto lagje:
Kliçe, Markanokaj, Ndregjonaj, Nduemarkaj, Blush,
Mapreç, Gjatore, Çanak, Haber, Kolsimonaj,
Luzhe,Kolpepaj, Pemaj, Fushe e Madhe. Popullsia ka
nje rritje te madhe progresive. Ajo merret kryesisht
me bujqesi dhe blegtori dhe eshte e lidhur shume me
vendin e saj.
Numri i familjeve:
| |
1960 |
1979 |
1985 |
1989
|
2001
|
2005
|
200 |
Familje
|
211
|
360
|
475
|
562
|
780
|
850
|
900
|
Banore
|
1596 |
2578
|
3043
|
3276
|
3600
|
3770
|
3900
|
Kallmeti ka qene treve e kuvendeve dhe e
veprimtarive patriotike perzonen veriore .
Kujtojme : nisjen e Lezhjaneve per mbrojtjene Hotit
e Grudes kunde rmalazezeve ne prill 1880.
Ketu kane ardhur Ded Gjon Luli e Bajram Curri.
Kallmetoret kane luftuar per liri dhe pavaresi. E
rendesishme eshte lufta ne Zallin e prrojte te
Rraboshtes me 18 Maj 1912 kunder ushtrise Turke kum
beten te vrare 35 ushtare osmane.
Dhane jeten kallmetoret: Pjeter Ll.Ndoj, Lazer
Pata, Gjon Koleci dhe Prend Mapreçi te cilet jane
shpallur deshmore te pavarsise.
Gjate luftes Nacionalçlirimtare 84 kallmetore
u rreshtuan me brigaten 24 partizane .
Nga bombardimet gjermane ne Kallmet mbeten te vrare
2 partizane, italiane dhe nje kallmetor Ndue
S.Nikolli.
Pas viteve 1990 filloi levizja e lire e njerezve
brenda dhe jashte vendit. Te rinjte moren rrugen e
emigracionit ne fillim drejte Greqise dhe me
vone drejte Europes perendimore.
Emigracioni Ekonomik (Maj 2001 )
| |
Gjithsej |
Itali
|
Greqi
|
Angli
|
Gjermani
|
Belgjike
|
Sh.B.A
|
Irlande
|
Familje
|
170
|
94
|
69
|
4
|
-
|
2
|
7
|
-
|
| Banore |
1050
|
666
|
334
|
30
|
4
|
6
|
6
|
4
|
Krah pune
|
862
|
562
|
262
|
24
|
3
|
4
|
5
|
2
|
Femije
|
188
|
|
|
|
|
|
|
|
Femije te lindur ne emigracion gjithsej 54
(femra29)
Pozitive eshte se te rinjte kallmetore femijeve te
tyre u vene emra shqiptare.
Kallmetori nuk i largohet fshatit te tij , sepse
eshte i bukur , i paster, afer qytetit, me mal me
bore ne dimer, i pasur me burime uji, i gjelberuar
gjate gjithe vitit. Nga viti 1991 deri ne 2005 u
larguanper ne Lezhe 34 familje. Lidhja me
autostraden do tia shtoje mundesine perparimit te
fshatit.
Popullsia historikisht eshte arsimdashese: kemi dy
kopshte femijesh, dy shkolla te ciklit te ulet, dhe
nje e mesme ebashkuar me 8-vjeçaren me 500 nxenes.
TE DHENAT PER
ARSIMIN
Shkolla shqipe ne Kallmet u hap me 1902 me 20
nxenes.
Para 1944 popullsia ishte 80% analfabet.
Ne vitin 1938 shkolla e Kallmetit kishte 38 nxenes
Pas çlirimit u hap shkolla fillore e detyruar ne
Gusht 1946 me 168 nxenes.
Ne vitin 1955 hapet shkolla 7 vjeçare e detyruar.
Ne vitin1989 hapet shkolla e mesme me dy dege
Agrozoteknik dhebujqesi.
Numri i nxenesve eshte si me poshte:
-Cikli i ulet 11 4 nxenes
-Cikli i larte 182 nxenes
-E mesme159 nxenes
Dy kopshte me 50 femije
Personeli mesimdhenes prej 28 mesues
Te dhena per kuadrin:
Sot kanembaruar nga fshati Kallmet mbi 85 vete
shkollen e larte.
Ne vitin1992 u krijua qendra e komunes me perberje
fshatrat Kallmet i madh , Kallmet i
vogel, Rraboshte, Merqi. -Zgjedhjet e para i fitoi
PD Gjoke Gjini
-Zgjedhjet e dyta i fitoi PD Llesh
Hila
-Zgjedhjet e treta i fitoi PS
Nikoll Gjini
- Zgjedhjet e katerta i fitoi P S
Shtjefen Haberi
-Zgjedhjet e pesta i fitoi PD
Petrit Marku

Zyret
e Komunes
|
POZICIONI
GJEOGRAFIK

Fshatrat e komunes Kallmet ndriçohen ne rrezet
perendimore te malit Vele, ne kodrat e ulta ne
te dy anet e rruges automobilistike Lezhe -Vau I
Dejes.
Jane te pasura me burime natyrore uji, me kullota
dhe te mbuluara me ullinj shekullore.
Duke qene te futura thelle ne rreze te malit keto
fshatra kane veçorite dalluese lokale te klimes.
Merqia eshte e pershtateshme per kultivimin e
perimeve.
Kallmeti e Rraboshte te pershtatshme per vreshta dhe
ullishte. Ketu kultivohet dhe hurma e portokalli.
Klima eshte mesdhetare fushore me dimer te bute e te
lagesht e vere te nxehte e te thate.
Temperatura e Janarit arrin 6-10 grade, ndersae
korrikut 25-26 grade.
Reshjet shkojne rreth 1300- 1500 mm shi ne vit.
|
|
FSHATI RABOSHTE
Fshati raboshte shtrihet ne Veri te Lezhes 2.5 km
nga rruga nacionale Lezhe - Shkoder dhe eshte pjese
e Komunes Kallmet.
Prejardhja e banoreve te ketij fshati eshte nga zona
e Mirdites kryesisht nga zona e Oroshit.
Lagjet apo fiset e fshatit Raboshte jane si me
poshte:
LagjaPocaj, Pemaj, Cunaj, Ballije, Spigj,
Markaprenaj, Kolpalaj, Gjonokaj, Gjekaj, dhe Tataj.
-Fshataret e Raboshtes shquhen per patriotizmin dhe
per ruajtjen e traditave dhe zakoneve te zonave nga
kane ardhe.
Veshja tradicionale eshte veshja kallmetore dhe
mirditore.
Banoret e ketij fshati zakonisht merren me bujqesi
dhe blegtori. Shquhen per prodhimin e varieteteve te
rrushit dhe kultivimin e ketij produkti.

|
|
FSHATI MERQI
Fshati Merqi eshte fshat
i Komunes Kallmet , dhe gjendet ne Veri Lindje te
Lezhes. Fshati kufizohet ne veri me Rraboshte nga
Lindja me malin e Merqise i cili ndodhet 565 m
mbi nivelin e detit .Nga ana perendimore, mali bie
pak a shume gradualisht mbi fushen e Zadrimes . Ne
veri te ketij mali ndodhen kodrat e Raboshtes me
lartesi 300m te cilat mbasi nderpriten nga perroi i
Kallmetit ,vazhdojne me Malin e Kallmetit ,q e eshte
pjese e malit te Veles.
Ne perendim Merqia kufizohet nga lumi Drin dhe ne jug
me qytetin e Lezhes . Ne veri kalon lumi Curraj dhe
ne jug ndodhet Gryka e Zeze,n ga lindja kalon perroi i
Gjashit .
Nje pjese e mire e zones kodrinore malore shquhet
per rritjen e kultivimin e ullirit , per prodhimet
bujqesore , pervec duhanit toka eshte pak
rendimentale .
Kjo zone shquhet per patriotizmin, e tregon fakti se
ne 1703 u mblodh kuvendi I arberit ne vendin e
quajtur Kisha e Arberit.

|
|