Malet e harruara të Shqipërisë joshin turistët

[Albkallmeti]

Turizmi malor në Shqipëri, turistët: Më bukur se në Europë
» Dërguar më: 19/08/2009 -

• Shqipëria mund të krenohet me turizmin e saj malor, i harruar nga turistët shqiptarë, por i vlerësuar tashmë nga turistët e huaj që dita- ditës po zbulojnë mrekullitë e kësaj zone. Mjaft turistë që kanë parë zonën e Thethit shprehen për “Rojter” se kjo zonë është më origjinale dhe më e bukur se në Alpet e Europës. Këtu turizmi nuk është i organizuar, ndërsa investimet janë modeste nga vetë banorët.MTKRS PËR TURIZMIN Version multimedial i ketij lajmi

TIRANE- Më në fund Shqipëria mund të krenohet edhe me turizmin malor, me ato zona të harruara nga vetë turistët shqiptarë të diskriminuara nga regjimi komunist, por të preferuara tashmë dhe të vlerësuar nga të huajt. Zona e Thethit në kulm të Shqipërisë konsiderohet për mjaft turist një nga pjesët më të bukura malore në të gjithë Europën. Një turist çek është shprehur për agjencinë e lajmeve “Rojter”, “vite më parë kam udhëtuar rreth Alpeve në qendër të Europës, nuk i pëlqej më ato vende pasi ka shumë turistë ne tashmë kërkojmë një natyrë më të pastër dhe këtë e gjejmë në këto male, pasi gjithçka këtu është natyrale. Dhe ja çfarë pëlqej në Shqipëri male të bukur, njerëy të pastër dhe natyrë të mrekullueshme”- u shpreh turisti çek.

Turistët preferojnë të hanë ushqim në natyrë, të flenë në natyrë edhe pse kjo është diçka e frikshme në këtë natyrë të egër dhe origjinale. Një tjetër turiste çeke shprehet nëse do ta krahasojmë këtë vend me Austrinë ose Zvicrën këtu është një zonë më pak turistike, por është e këndshme sepse mund të jesh vetëm ti mes maleve pa njerëz apo turistë të shumtë rreth e qark”

Këtu turizmi nuk është shumë i organizuar, vetë banorët janë përpjekur të modernizojnë shtëpitë e tyre në mënyrë që turistët të gjejnë mjedisin e rehatshëm që kërkojnë.

Prek Harusha, një nga pronarët e Haneve që strehojnë turistë në këtë zonë shprehet.
“Ushqimet që gatuajmë janë prodhim vendi, kjo është edhe ajo çka kërkohet nga turistët. Dikur në kohë ne kemi pritur edhe njerëz pa lekë pasi ne jemi malësore dhe ruajmë traditën e mikpritjes edhe e presim. Por tashmë ka ndryshuar koha dhe janë turistë ata që na vinë dhe çmimet janë të arsyeshme”- theksoi Harusha.

Një shekull më parë një shkrimtare britanike e famshme Edit Durham ra në dashuri me këtë vend malor, ajo shkroi edhe një libër në vitin 1909. sot kullat e Thethit janë modernizuar falë një ndihme simbolike nga investitorët gjerman, megjithatë ato kulla ruajnë ende origjinalitetin e tyre. rruga nuk është fort e mire edhe pse vetëm tre orë e gjysmë nga Tirana, por është fakt tashmë se kjo zonë po korr fitimet e veta dhe po bëhet gjithnjë e me shumë një destinacion për të huajt që janë të dhënë pas turizmit malor.

[Kallmeti & Lek Gjoka]

Malet e harruara të Shqipërisë joshin turistët
» Dërguar më: 16/08/2009 -

Benet Koleka & Kallmeti news

THETH-Një shekull më parë, një shkrimtare e famshme britanike që udhëtonte nëpër botë, ra në dashuri me shtëpitë e gurta tradicionale të fshatrave të largëta në veri të Shqipërisë, një zonë që është përmendur shpesh për izolimin e jashtëzakonshëm të saj. Thethi është po aq i ashpër e origjinal sa atëherë kur Edith Durham e vizitoi atë në vitin 1909. Pas një shekulli luftërash, regjimi stalinist dhe trazirash ekonomike, banorët e konsiderojnë largësinë e këtij fshati si një mënyrë për të tërhequr ata të huaj që duan të harrohen për pak, të arratisen nga bota.
Shtëpitë tradicionale prej guri të Thethit, kullat, me çatitë e thikta prej druri janë vendosur në një luginë të gjerë ku shfaqen shtigjet që të çojnë drejt malit me pisha bredha e pemë të tjera.
Majat arrijnë në 2,000 deri në to 2,694 metra, ku xhepat e borës nuk shkrijnë gjatë gjithë vitit. “Asnjë vend tjetër ku jetojnë njerëzit nuk më ka dhënë ndjesinë e izolimit magjik ashtu si Thethi”, shkruante në vitin 1909, Durham, një prej të huajave të para që e ka vizituar zonën.
Vizitorët që kërkojnë natyrën e virgjër kalojnë pranë portretit të Durhamit, gdhendur në një reliev guri, ku janë shkruar fjalët “Mbretëresha e Malësisë” në rrugën nga Thethi drejt një kurore majash të larta. Së fundmi, turisti çek Andrej Rapant, babai i të cilit organizon udhëtime në Theth, ishte një prej atyre dhjetëra vetëve që kishin vendosur një tendë nën një pemë kumbulle pranë lumit.
Ai erdhi në Shqipëri për të eksploruar malet, por edhe për të evituar turistët që mbushin alpet në Europën Perëndimore çdo verë.
“Ne po kërkojmë natyrë të pastër, të virgjër dhe e gjejmë këtu në male. Gjithçka është origjinale”, - thotë ai. Pas disa gjeneratash harresë, banorët lokalë ishin skeptikë për potencialin turistik të zonës së tyre. Tre vjet më parë, ata i thanë një eksperti të GTZ-së që inkurajonte zhvillimin ndërkombëtar, se bisedat e tij për turizmin aty nuk ishin fjalë si për ndonjë planet tjetër.
Në fakt, shumë banorë e kanë braktisur zonën së cilës i mungon energjia, shkollat, mjekët dhe ka një rrugë që bllokohet shpesh nga bora e shumë halle të tjera. Zyrtari i GTZ-së, Ismail Beka bëri një thirrje në televizion për të diskutuar për turizmin dhe ekspertët këshilluan banorët të përgatisnin shtëpitë e gurta për të pritur miqtë dhe për t’i ushqyer ata me mish, prodhime bulmeti, mjaltë dhe çaj.
Oferta e turizmit
Shtatë familje e pranuan ofertën prej 2,000 eurosh të GTZ-së për të vendosur krevate, dushe e për të rregulluar tualetet. Pas tri vitesh, të gjithë do të donin ta kishin pranuar atë.
“Paratë ishin gjëja më e vogël që investuam këtu”, - thotë Beka. “Ne shpenzuam kohë dhe energji për të fituar zemrat e njerëzve, shumë u arrit me pakëz mundim. Rreth 5 mijë vetë e vizituan zonën vitin e kaluar”. Beka llogarit se 14 mijë eurot e investuara në fillim sollën rreth 100,000 euro shpenzime turistike në Theth, një shumë kjo që as nuk ishte imagjinuar nga banorët.
“Rreth 90 për qind e turistëve janë të huaj. Shtëpitë e miqve në Theth kanë më shumë vizitorë se ato në resortet turistike pranë bregdetit. Duke na treguar shtëpinë e tij me tualete të rindërtuara sipas modelit gjerman, investim i GTZ-së dhe i tiji, një prej banorëve, Prek Harusha thotë se banorët nuk ndiheshin gati për turizmin, por se “fakti që këtu është klima më e mirë në botë” i ka ndihmuar shumë ata. Fëmijët e tij kanë mësuar anglisht dhe tani janë përkthyes të vizitorëve të huaj. 50 delet dhe dy lopët e tij sigurojnë ushqim të mjaftueshëm për turistët e huaj që paguajnë 20 euro në dorë për një zgjedhje shumë të mirë të produkteve të freskëta. “Komunizmi e vonoi zhvillimin tonë për 100 vjet. Ka qenë tradita jonë të mirëprisnim miqtë, por kohët kanë ndryshuar e tani po e bëjmë këtë për para”, - tha Harusha.
Arratisje e vërtetë
Turistët mund të ngjisin majat e maleve, mund të vizitojnë një ujëvarë të vogël, kishën, mullinjtë dhe një kullë që shërbente dikur si një burg për ata që prisnin dënimin pasi kishin vrarë rivalët e tyre sipas një kodi nderi shqiptar që daton shumë shekuj më parë. Udhëtimi nga Tirana deri këtu zgjat tri orë e gjysmë dhe pjesa e fundit është ajo e një rruge të vështirë e të pistë. Një nga dy rrugët që të çojnë këtu është një përzierje e gurëve me baltën dhe daton në kohën kur italianët pushtuan Shqipërinë gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Izolimi i kësaj zone ka të mirat e të këqijat e tij. Tre të rinj çekë u zhdukën ndërsa vizitonin zonën tetë vjet më parë. Por, holandezi eksplorator Pieter Ovenduin thotë se largësia e bën atë të bukur. “Këtu arratisesh nga të gjitha. Këtu ngjit vetë malin dhe nuk zbulon në fund një kafene dhe parking në anën tjetër”.
“Reuters”