Kallmeti

[Kallmeti & Lek Gjoka]

Perveq  historise se shkruar Kallmeti ka edhe nje histori ne gojedhena legjende.Historia e Kulqdres ne malin e Veles per te cilen ka shkruar edhe At Gjergj Fishta ne Lahuta e Malcise e cila e ka koken ne Velen e Kallmetit dhe bishtin ne vargmalin e Nenshatit e cila bente kerdine duke permbytur vendin derisa nje dite LLeshi i Zi i Veles i vuri danat 12 toneshe ne kohe dhe qe atehere Kallmeti,Zadrima dhe tere zona Lezhe -Shkoder ra ne qetesi dhe paqe.Bile sa here qe binte shi nga inati se nuk munde te dilte me te permbyste zone bashke me shtrigat e tjera kulqeqra lotonte aq shume saqe lumejt e loti shperthenit ne gurrat e Nenshatit.Gjithshtu eshte edhe histori e Kishes se Shen Mise(Shen Eufomise) ne malin e Veles se Zeze per te cilen shume shpejt mund tiu dergojme te shkruar gojdhenen e saj

[Kallmeti & Lek Gjoka]

Nje gojedhene e vjeter  thote se dikur  ky fshat ishte i mbuluar nga  uji, i cili  duke u pakesuar  la  pas lym  e balte  qe ndikoj ne rritjen e kallamit te  eger  ose  kallamit , bime  kjo qe i dha  ketij  vendi  emrin Kallmet.
Kallmeti  eshte nje vendbanim  i  lashte. Gjetjet  arkeologjike  ne te gjithe shtrirjen e fshatit  tregojne se ketu  eshte banuar   qe nga periudha e  gurit  te  ri  e  deri  ne antikitetin e vone . Edhe pas pushtimit  romak  popullsia  vazhdoj te banoje ketu dhe krijoj  kulturen e saj te veçante.

Foto e varrezes

 
Kete  e  deshmon  varreza  mesjetare e gjetur  tek  ullishta  e Gjek   Simonit  (shekulli  6-8 e.s.).
 Vazhdimesia e jetes  se  ketyre banoreve  ne Kallmet  nuk u nderpre, ata krijuan  kulturen e tyre, kristalizuan  tiparet dalluese  duke  e bere  kete fshat  nje njesi etnografike te veçante ne rrethin e Lezhes. Dalluese  eshte veçanarisht veshja e grave dhe e vajzave me rroba krejt te bardha (vazhduese e veshjes Ilire).

 Kallmetasit  jane  bujq  dhe vreshtare  te mire , ata krijuan varietetin e rrushit  kallmet, fasulen me emrin  kallmet  dhe ullirin kokerr madh  qe  permendet  ne literaturen  shkencore bujqesore. Ne Kallmet  jane ngritur   monumente te kultures si  Kisha e Eufemise e  shekullit 13-te.Kisha  e Eufemise  eshte  vend i shenjte  ku vine besimtare nga  gjithe  Lezha dhe me larg çdo te premte apo feste  fetare. Gjithashtu Kisha Eufemia eshte  vleresuar nga Keshilli i Qarkut Lezhe si monument i rendesise se vecante.

 Nje monument i kohes tone eshte zbukurimi i brendshem i kishes se Shenkollit.
Ne Kallmet linden dhe punuan njerez te shquar si Frang Bardhi, Dod Koleci, Prend Suli, Luigj Bumçi etj.
 
             
Frang Bardhi                                                               Luigj Bumçi



Ne vitin 1671 Kallmeti kishte 35 shtepi (katolike) me 350 fryme. Disa familje u larguan dhe u vendosen ne fshatin e sotem Kallmet te Tiranes te cilet jane te besimit islam. Kallmeti perbehet nga keto lagje: Kliçe, Markanokaj, Ndregjonaj, Nduemarkaj, Blush, Mapreç, Gjatore, Çanak, Haber, Kolsimonaj, Luzhe,Kolpepaj, Pemaj, Fushe e Madhe. Popullsia ka nje rritje te madhe progresive. Ajo merret kryesisht me bujqesi dhe blegtori dhe eshte e lidhur shume me vendin e saj.